TCMB\u2019den 'net hata ve noksan' revizyonu: 34,3 milyar dolarl\u0131k rakam 14,5 milyar dolara indi hakk\u0131ndaki son bilgiler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB), son y\u0131llarda ekonomi g\u00fcndeminin en tart\u0131\u015fmal\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri olan Net Hata ve Noksan (NHN) kaleminde dikkat \u00e7ekici bir revizyona gitti. Merkezin G\u00fcncesi\u2019nde yay\u0131mlanan analizde, y\u0131llard\u0131r \u201ckayna\u011f\u0131 belirsiz para\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131na konu olan NHN\u2019nin \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda finans hesab\u0131ndaki \u00f6l\u00e7\u00fcm ve kay\u0131t farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 ortaya konuldu. TCMB\u2019nin Haziran 2026 \u00d6demeler Dengesi verileri kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 ayr\u0131 revizyonla, Ocak 2014-May\u0131s 2026 d\u00f6neminde birikimli Net Hata ve Noksan -34,3 milyar dolardan -14,5 milyar dolara geriledi.<\/p>\n
Daha \u00e7arp\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fim ise son y\u0131llarda ya\u015fand\u0131. Konuya ili\u015fkin olarak, 2023-2026 d\u00f6neminde revizyon \u00f6ncesinde -57,8 milyar dolar olan negatif NHN, revizyon sonras\u0131nda -23,5 milyar dolara \u00e7ekildi. TCMB, b\u00f6ylece son d\u00f6nemdeki negatif birikimin yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n tespit edilerek Finans Hesab\u0131\u2019na ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Ekonomist Deniz Eresen, TCMB\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6zellikle son y\u0131llarda Net Hata ve Noksan \u00fczerinden yap\u0131lan baz\u0131 yorumlar\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesini gerektirdi\u011fine dikkat \u00e7ekti. Eresen\u2019e g\u00f6re burada dikkat \u00e7eken olan nokta, rakam\u0131n basit\u00e7e \u201cd\u00fczeltilmi\u015f\u201d olmas\u0131 de\u011fil; T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f dengelerine ili\u015fkin foto\u011fraf\u0131n daha net hale gelmesi. Bununla birlikte, eresen, Net Hata ve Noksan\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131n \u00fczerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u201chata\u201d kelimesinin \u00e7o\u011fu zaman yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu kalemin tek ba\u015f\u0131na kayna\u011f\u0131 bilinmeyen para hareketleri anlam\u0131na gelmedi\u011fini dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
\u00d6demeler dengesi; d\u0131\u015f ticaret, bankac\u0131l\u0131k i\u015flemleri, finansal hareketler ve farkl\u0131 veri kaynaklar\u0131ndan olu\u015fturuldu\u011fu i\u00e7in, bu kaynaklar\u0131n zamanlamas\u0131, kapsam\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcm y\u00f6ntemleri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n NHN\u2019ye yans\u0131yabildi\u011fini ifade etti. 57,8 milyar dolarl\u0131k negatif rakam\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 kayboldu TCMB\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 revizyonlar\u0131n en dikkat \u00e7ekici sonucu 2023 sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Revizyon \u00f6ncesinde 2023-2026 d\u00f6neminde 57,8 milyar dolara ula\u015fan negatif NHN, g\u00fcncel hesaplama sonras\u0131nda 23,5 milyar dolara geriliyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ba\u015fka bir ifadeyle yakla\u015f\u0131k 34,3 milyar dolarl\u0131k fark, Net Hata ve Noksan kaleminden \u00e7\u0131kar\u0131larak ekonomik niteli\u011fine uygun finans hesab\u0131 kalemlerine aktar\u0131l\u0131yor. Deniz Eresen\u2019e g\u00f6re bu de\u011fi\u015fim, \u201cT\u00fcrkiye\u2019ye \u015fu kadar para girdi ama nereden geldi\u011fi bulunamad\u0131\u201d \u015feklindeki basitle\u015ftirilmi\u015f yorumlar\u0131n dikkatle ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. Eresen, \u00f6zellikle cari a\u00e7\u0131k ile Net Hata ve Noksan\u2019\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesinde yap\u0131lan hataya dikkat \u00e7ekerek, NHN\u2019deki her negatif de\u011ferin do\u011frudan d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131na veya kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 bir para hareketine ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
TCMB de analizinde NHN\u2019nin tamam\u0131n\u0131n cari i\u015flemler a\u00e7\u0131\u011f\u0131na eklenmesinin yan\u0131lt\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki mevduatlar art\u0131k daha farkl\u0131 hesaplanacak Revizyonlar\u0131n ilk aya\u011f\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ger\u00e7ek ki\u015filerin yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki mevduatlar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 olu\u015fturdu. TCMB, daha \u00f6nce a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Uluslararas\u0131 \u00d6demeler Bankas\u0131 (BIS) verilerini kullan\u0131rken, ger\u00e7ek ki\u015filerin yurt d\u0131\u015f\u0131 mevduat hareketlerini daha do\u011fru \u00f6l\u00e7ebilmek amac\u0131yla SWIFT verilerini de kullanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin Ocak 2023-May\u0131s 2026 d\u00f6neminde NHN \u00fczerindeki birikimli etkisi -13,3 milyar dolar olarak hesapland\u0131. TCMB, bunun son bir kaynak \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 de\u011fil, daha \u00f6nce NHN\u2019ye yans\u0131yan hareketlerin do\u011fru hesaba aktar\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu ifade etti. Bununla birlikte, eresen\u2019e g\u00f6re burada kritik nokta, istatistiklerdeki iyile\u015fmenin ekonomide yeni bir para hareketi yaratmamas\u0131.<\/p>\n
Para zaten hareket etmi\u015f durumda; de\u011fi\u015fen \u015fey, bu hareketin hangi ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda g\u00f6sterildi\u011fi. Swap ve t\u00fcrev i\u015flemler de tabloyu de\u011fi\u015ftirdi \u0130kinci \u00f6nemli revizyon ise finansal t\u00fcrev i\u015flemlerine ili\u015fkin oldu. Swap, forward ve opsiyon gibi i\u015flemlerden do\u011fan k\u00e2r ve zararlar\u0131n daha \u00f6nce istatistiklere tam olarak yans\u0131mamas\u0131 nedeniyle NHN\u2019de dikkat \u00e7eken farklar olu\u015fabildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n
Konuya ili\u015fkin olarak, tCMB, Merkezi Kay\u0131t Kurulu\u015fu ve BDDK verilerine dayanan s\u00f6zle\u015fme bazl\u0131 son bir hesaplama altyap\u0131s\u0131yla 2014 y\u0131l\u0131ndan itibaren bu i\u015flemleri yeniden hesaplad\u0131. Bu revizyonun Ocak 2014-May\u0131s 2026 d\u00f6neminde NHN \u00fczerindeki birikimli etkisi 6,5 milyar dolarl\u0131k net zarar olarak hesapland\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc revizyon ise bankac\u0131l\u0131k sistemine girip \u00e7\u0131kan d\u00f6viz banknotlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f ekonomik hareket olarak de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fine ili\u015fkin.<\/p>\n
TCMB, vatanda\u015flar\u0131n sistem d\u0131\u015f\u0131nda tuttuklar\u0131 d\u00f6vizi bankaya yat\u0131rmas\u0131 veya bankadan \u00e7ekmesinin her zaman bir d\u0131\u015f i\u015flem anlam\u0131na gelmedi\u011fini kaydetti. Konuya ili\u015fkin olarak, ba\u015fka bir ifadeyle, vatanda\u015f\u0131n yast\u0131k alt\u0131nda tuttu\u011fu dolar\u0131 bankaya yat\u0131rmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00fcncel bir d\u00f6viz gelmesi anlam\u0131na gelmiyor. Ancak eski y\u00f6ntemde kayna\u011f\u0131 do\u011frudan belirlenemeyen efektif hareketlerinin tamam\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 oldu\u011fu varsay\u0131labiliyordu.<\/p>\n
Son y\u00f6ntemle bu hareketlerin yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u201cT\u00fcrkiye\u2019ye yeni para geldi\u201d anlam\u0131na gelmiyor Deniz Eresen, TCMB\u2019nin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n en dikkat \u00e7eken taraf\u0131n\u0131n burada oldu\u011funu belirterek, revizyonun T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6viz rezervlerine son bir kaynak yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc yap\u0131lan i\u015flem ge\u00e7mi\u015fte ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f hareketlerin yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla Net Hata ve Noksan\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesi, T\u00fcrkiye\u2019ye bug\u00fcn itibar\u0131yla 19,8 milyar dolarl\u0131k son bir d\u00f6viz giri\u015fi oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor. Buna kar\u015f\u0131n yap\u0131lan revizyon, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f finansman ihtiyac\u0131n\u0131n ve cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n analiz edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7eken. Zira hangi paran\u0131n ticaretten, hangisinin finansal hareketlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru g\u00f6rmek, ekonomi y\u00f6netiminin d\u0131\u015f k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
TCMB de revizyonlar\u0131n Cari \u0130\u015flemler Hesab\u0131\u2019n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fini, yaln\u0131zca daha \u00f6nce NHN\u2019de g\u00f6sterilen baz\u0131 tutarlar\u0131n ekonomik niteli\u011fine uygun Finans Hesab\u0131 kalemlerine ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Eresen\u2019e g\u00f6re bundan sonraki d\u00f6nemde as\u0131l takip edilmesi gereken konu ise revizyon sonras\u0131nda dahi 2026\u2019n\u0131n ilk be\u015f ay\u0131nda Net Hata ve Noksan\u2019\u0131n negatif seviyesini korumas\u0131. TCMB de bu d\u00f6neme ili\u015fkin verilerin hen\u00fcz ge\u00e7ici oldu\u011funu ve kesin veriler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011ferlendirme yap\u0131labilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ge\u00e7mi\u015fteki \u201ckay\u0131p para\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n dikkat \u00e7eken bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015ftururken, 2026 itibar\u0131yla d\u0131\u015f dengelerde son soru i\u015faretlerinin tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Eski hesab\u0131n kritik bir k\u0131sm\u0131 temizlendi; \u015fimdi g\u00f6zler yeni verilerde. www.sozcu.com.tr internet sitesinde yay\u0131nlanan yaz\u0131, haber ve foto\u011fraflar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc telif hakk\u0131 Mega Ajans ve Rek. Tic. A.\u015e'ye aittir.<\/p>\n
\u0130zin al\u0131nmadan, kaynak g\u00f6sterilerek dahi iktibas edilemez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TCMB\u2019den 'net hata ve noksan' revizyonu: 34,3 milyar dolarl\u0131k rakam 14,5 milyar dolara indi hakk\u0131ndaki son bilgiler \u015f\u00f6yle: Beklentiler ve \u00d6ng\u00f6r\u00fcler T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB), son y\u0131llarda ekonomi g\u00fcndeminin en tart\u0131\u015fmal\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri olan Net Hata ve Noksan (NHN) kaleminde dikkat \u00e7ekici bir revizyona gitti. Merkezin G\u00fcncesi\u2019nde yay\u0131mlanan analizde, y\u0131llard\u0131r \u201ckayna\u011f\u0131 belirsiz para\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_is_manset":"","_is_son_dakika":"","_is_one_cikan":"","_is_gunun_secimleri":"","_is_cok_okunan":"","_is_sag_widget":"","_tanhaber_views":16,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}