{"id":1680,"date":"2026-08-13T18:14:54","date_gmt":"2026-08-13T15:14:54","guid":{"rendered":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/2026\/08\/13\/trabzonda-15-bin-yillik-kesif\/"},"modified":"2026-08-13T18:14:54","modified_gmt":"2026-08-13T15:14:54","slug":"trabzonda-15-bin-yillik-kesif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/2026\/08\/13\/trabzonda-15-bin-yillik-kesif\/","title":{"rendered":"Trabzon\u2019da 15 bin y\u0131ll\u0131k ke\u015fif"},"content":{"rendered":"<p>Trabzon\u2019da 15 bin y\u0131ll\u0131k ke\u015fif ba\u015fl\u0131kl\u0131 geli\u015fme g\u00fcndemde \u00f6nemli yer tutuyor.<\/p>\n<h2>Beklentiler ve \u00d6ng\u00f6r\u00fcler<\/h2>\n<p>G\u00fcncelleme Tarihi: A\u011fustos 11, 2026 12:13 Trabzon\u2019daki Koskarl\u0131 Ma\u011faras\u0131\u2019nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131lar, yakla\u015f\u0131k 15 bin y\u0131l \u00f6nce b\u00f6lgede ya\u015fayan avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar\u0131n izlerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Radyokarbon analizleriyle tarihlendirilen bulgular, Do\u011fu Karadeniz\u2019in Epipaleolitik d\u00f6nemine ili\u015fkin ilk sistemli kaz\u0131 verilerini sunuyor. Trabzon\u2019un D\u00fczk\u00f6y il\u00e7esindeki Koskarl\u0131 Ma\u011faras\u0131\u2019nda yakla\u015f\u0131k 14 bin ila 15 bin y\u0131ll\u0131k bir avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 yerle\u015fim alan\u0131 tespit edildi.<\/p>\n<p>K\u00f6m\u00fcrle\u015fmi\u015f malzeme ve hayvan di\u015fi \u00fczerinde yap\u0131lan karbon-14 analizleri, ma\u011faradaki insan faaliyetlerini M\u00d6 12.916 ile M\u00d6 12.070 aras\u0131na tarihlendirdi. B\u00f6ylece Do\u011fu Karadeniz\u2019in uzun s\u00fcredir bilinmeyen tarih \u00f6ncesi ge\u00e7mi\u015fine \u0131\u015f\u0131k tutacak kritik bir arkeolojik kay\u0131t elde edildi. \u0130LK KEZ 2019 YILINDA KE\u015eFED\u0130LD\u0130Koskarl\u0131 Ma\u011faras\u0131, Trabzon\u2019un yakla\u015f\u0131k 40 kilometre g\u00fcneyinde, D\u00fczk\u00f6y il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 \u00c7ay\u0131rba\u011f\u0131 \u00e7evresindeki S\u00f6\u011f\u00fctl\u00fc Vadisi\u2019nde bulunuyor.<\/p>\n<p>Deniz seviyesinden yakla\u015f\u0131k 1.020 metre y\u00fcksekteki ma\u011fara, dere yata\u011f\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 20 metre yukar\u0131da yer al\u0131yor. Ma\u011faradaki ilk yontma ta\u015f buluntular, Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda 2019 y\u0131l\u0131nda tespit edildi. Buna g\u00f6re, y\u00fczeyde bulunan \u00e7akmakta\u015f\u0131 ve obsidiyen aletler, alan\u0131n tarih \u00f6ncesi topluluklar taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n<h2>S\u00fcrecin Arka Plan\u0131<\/h2>\n<p>Sistemli kaz\u0131lar ise 2024 y\u0131l\u0131nda Trabzon M\u00fcze M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda ve KT\u00dc Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. H\u00fclya \u00c7al\u0131\u015fkan Akg\u00fcl\u2019\u00fcn bilimsel sorumlulu\u011funda ba\u015flad\u0131. BOZULMAMI\u015e YA\u015eAM TABAKASINA ULA\u015eILDIMa\u011faran\u0131n \u00fcst b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki dolgu i\u00e7erisinde farkl\u0131 d\u00f6nemlere ait buluntular\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, bu katmanda hem Epipaleolitik hem de \u00e7ok daha eski Orta Paleolitik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan ta\u015f aletler bulundu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar daha derinde ise b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyan bir k\u00fclt\u00fcr tabakas\u0131na ula\u015ft\u0131. \u201c\u0130kinci tabaka\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu b\u00f6l\u00fcm; k\u0131z\u0131l\u0131ms\u0131 kahverengi toprak, k\u00fc\u00e7\u00fck ta\u015flar, k\u00fcl ve yo\u011fun karbon kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Kaz\u0131 alan\u0131ndaki beyaz\u0131ms\u0131 gri k\u00fcl ve karbonla\u015fm\u0131\u015f par\u00e7alar\u0131n belirli bir b\u00f6lgede yo\u011funla\u015fmas\u0131, burada ate\u015f yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bununla birlikte, ta\u015f alet \u00fcretiminden kalan yo\u011fun yongalar ve \u00e7ekirdek par\u00e7alar\u0131 da ma\u011faran\u0131n yaln\u0131zca k\u0131sa s\u00fcreli bir s\u0131\u011f\u0131nak olarak kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. \u0130K\u0130 AYRI \u00d6RNEK TAR\u0130HLEND\u0130R\u0130LD\u0130K\u00fclt\u00fcr tabakas\u0131ndan al\u0131nan k\u00f6m\u00fcrle\u015fmi\u015f malzeme, karbon-14 analizine g\u00f6re M\u00d6 12.916\u201312.183 aras\u0131na tarihlendirildi.<\/p>\n<h2>Konuya \u0130li\u015fkin Di\u011fer Bilgiler<\/h2>\n<p>Ayn\u0131 tabakada bulunan bir geyi\u011fe ait alt az\u0131 di\u015fi ise M\u00d6 12.413\u201312.070 aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi. \u0130ki sonucun birbirini desteklemesi, ta\u015f aletlerin teknolojik ve tipolojik \u00f6zellikleriyle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde ma\u011faradaki Epipaleolitik yerle\u015fimin tarihini g\u00fc\u00e7lendiriyor. Bu tarihler, s\u00f6z konusu ya\u015fam tabakas\u0131n\u0131 Ge\u00e7 Pleistosen d\u00f6nemine yerle\u015ftiriyor.<\/p>\n<p>Koskarl\u0131 Ma\u011faras\u0131 b\u00f6ylece iklimin, \u00e7evrenin ve insan hareketlili\u011finin ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti\u011fi Buzul \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemlerine ait \u00f6nemli bir kay\u0131t sunuyor. \u00c7AKMAKTA\u015eI VE OBS\u0130D\u0130YENDEN ALETLER BULUNDUKaz\u0131larda \u00e7akmakta\u015f\u0131 ve obsidiyenden \u00fcretilmi\u015f \u00e7ok say\u0131da alet ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buluntular aras\u0131nda \u00e7ekirdekler, dilgiler, k\u00fc\u00e7\u00fck dilgicikler, mikro u\u00e7lar, s\u0131rtl\u0131 dilgiler, \u00f6n kaz\u0131y\u0131c\u0131lar, \u00e7entikli aletler ve yar\u0131may bi\u00e7imli mikrolitler bulunuyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, baz\u0131 ta\u015flar\u0131n yumu\u015fak vurga\u00e7 veya bask\u0131 tekni\u011fiyle i\u015flendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Yar\u0131may bi\u00e7imli k\u00fc\u00e7\u00fck aletlerin \u00fcretiminde ise \u201cmikroburin\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6zel bir k\u0131rma tekni\u011finin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirlendi. Koskarl\u0131 ve yak\u0131n \u00e7evredeki y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda belirlenen iki y\u00fczden d\u00fczeltilmi\u015f yar\u0131may bi\u00e7imli aletlerin benzerleri Anadolu, Levant, Kafkasya ve Karadeniz \u00e7evresindeki baz\u0131 Epipaleolitik alanlardan biliniyor.<\/p>\n<h2>\u00d6ne \u00c7\u0131kan Noktalar<\/h2>\n<p>Bu benzerlikler, farkl\u0131 b\u00f6lgelerde ya\u015fayan avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar aras\u0131nda insan hareketlili\u011fi, bilgi aktar\u0131m\u0131 veya temas bulunmu\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Ayr\u0131ca, ancak obsidiyenin hangi kaynaktan getirildi\u011finin belirlenmesi i\u00e7in jeokimyasal analizler yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. KOLYE UCU DA ORTAYA \u00c7IKARILDITa\u015f aletlerin yan\u0131 s\u0131ra ki\u015fisel s\u00fcslenmeyle ili\u015fkilendirilen nesneler de bulundu.<\/p>\n<p>Bunlar aras\u0131nda delinmi\u015f bir hayvan di\u015finden yap\u0131lm\u0131\u015f kolye ucu ile kenar\u0131 oluklu bir geyik boynuzu par\u00e7as\u0131 yer al\u0131yor. Ke\u00e7i, geyik ve domuza ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen di\u015f ve kemik par\u00e7alar\u0131 da ma\u011farada ya\u015fayan topluluklar\u0131n \u00e7evredeki hayvanlardan nas\u0131l yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Edinilen bilgilere g\u00f6re, kal\u0131nt\u0131lar\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 t\u00fcr ve kullan\u0131m analizleri devam ediyor.<\/p>\n<p>DO\u011eU KARADEN\u0130Z\u2019DEK\u0130 B\u00dcY\u00dcK BO\u015eLU\u011eU DOLDURUYORAnadolu\u2019daki Epipaleolitik ara\u015ft\u0131rmalar bug\u00fcne kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Akdeniz, G\u00fcneydo\u011fu ve \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgelerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Yo\u011fun bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, y\u00fcksek ya\u011f\u0131\u015f ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ara\u015ft\u0131rma nedeniyle Do\u011fu Karadeniz\u2019in tarih \u00f6ncesi ge\u00e7mi\u015fi konusunda \u00e7ok az bilgi bulunuyordu. Koskarl\u0131 Ma\u011faras\u0131, bu nedenle yaln\u0131zca Trabzon i\u00e7in de\u011fil, Anadolu ile Kafkasya aras\u0131ndaki avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 hareketlerini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Konuya ili\u015fkin olarak, kaz\u0131lar\u0131n ilerleyen d\u00f6nemlerinde ma\u011faran\u0131n kullan\u0131m s\u00fcresi, insanlar\u0131n ne yedi\u011fi, obsidiyenin nereden getirildi\u011fi ve b\u00f6lgedeki topluluklar\u0131n di\u011fer co\u011frafyalarla nas\u0131l ba\u011flant\u0131 kurdu\u011fu gibi sorulara yan\u0131t aranacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trabzon\u2019da 15 bin y\u0131ll\u0131k ke\u015fif ba\u015fl\u0131kl\u0131 geli\u015fme g\u00fcndemde \u00f6nemli yer tutuyor. Beklentiler ve \u00d6ng\u00f6r\u00fcler G\u00fcncelleme Tarihi: A\u011fustos 11, 2026 12:13 Trabzon\u2019daki Koskarl\u0131 Ma\u011faras\u0131\u2019nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131lar, yakla\u015f\u0131k 15 bin y\u0131l \u00f6nce b\u00f6lgede ya\u015fayan avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar\u0131n izlerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Radyokarbon analizleriyle tarihlendirilen bulgular, Do\u011fu Karadeniz\u2019in Epipaleolitik d\u00f6nemine ili\u015fkin ilk sistemli kaz\u0131 verilerini sunuyor. Trabzon\u2019un D\u00fczk\u00f6y il\u00e7esindeki Koskarl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1681,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_is_manset":"","_is_son_dakika":"","_is_one_cikan":"","_is_gunun_secimleri":"","_is_cok_okunan":"","_is_sag_widget":"","_tanhaber_views":17,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1680\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1681"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bentanofficial.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}