Güney Kore çip ve yapay zekaya 1,2 trilyon dolar yatıracak başlıklı gelişme gündemde önemli yer tutuyor.
Öne Çıkan Noktalar
Güney Kore, küresel yapay zeka furyasının yarı iletkenlere yönelik talebi artırdığı bir dönemde çip üretimi ve yapay zeka veri merkezlerine yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık kamu ve özel alan yatırımı hazırlıyor. Hükümet ayrıca gelecek vadeden yarı iletken şirketlerini desteklemek üzere 5 trilyon wonluk (3,52 milyar dolar) güncel bir fon kuracak ve ülkenin çeşitli bölgelerinde planlanan imalat merkezlerinin inşasını hızlandıracak. Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un haziranda açıkladığı yarı iletken mega projesi çerçevesinde Samsung Electronics ve SK Hynix, tedarikçiler ve yerel idarelerle birlikte son çip üretim projelerine 576 milyar doları aşan yatırım yapacak.
Hükümetin açıkladığı plana göre iki firma, ülkenin güneybatısında kurulacak son imalat merkezine 800 trilyon won yatıracak. Edinilen bilgilere göre, reuters ajansının aktardığına göre Lee, Seul'de kamu ve özel sektör işbirliğinin açıklandığı toplantıda, "Hayatta kalmanın tek yolu hızdır. Yapay zekanın temel unsurlarını diğer bütün ülkelerden daha ivmeli temin etmeliyiz" ifade etti.
Samsung Electronics ile SK Hynix'in güneybatıdaki projede toplam dört üretim tesisi kurması öngörülüyor. Sanayi Bakanı Kim Jung-kwan'ın sunumuna göre iki kuruluş de ikişer fabrika inşa edecek. AFP'ye konuşan Kim, "Ülkenin güneybatısını ikinci bir yarı iletken imalat merkezi haline getireceğiz" dedi.
Uzman Değerlendirmesi
İzin ve inşaat sürelerinin imalat kapasitesini süratle artırmak için ciddi ölçüde kısaltılacağını belirten Kim, "Böylece bellek yarı iletkenlerinde ezici pazar üstünlüğümüzü ve belirleyici teknolojik farkımızı muhafaza edeceğiz" diye konuştu. Devlet Başkanlığı Genel Sekreteri Kang Hoon-sik ise Lee başkanlığındaki toplantının ardından düzenlediği basın toplantısında hükümetin yarı iletken malzemeleri, parçaları ve ekipmanları üreten gelecek vadeden şirketlerle kendi çiplerini tasarlayıp üretimi başka şirketlere yaptıran fabless firmalara yönelik yaklaşık 5 trilyon wonluk güncel bir fon oluşturacağını açıkladı. Hükümet ayrıca yarı iletken tedarikçilerine 5 trilyon wonluk ilave ticaret finansmanı sağlayacak.
Bununla birlikte, büyük şirketlerle daha küçük tedarikçiler arasında yarı iletken geliştirme, test ve üretim sahalarındaki işbirliğini desteklemek üzere 10 yıl süreli, 1 trilyon wonluk ayrı bir program da başlatılacak. Seul yönetimi, güncel yarı iletken merkezlerinin kurulmasını hızlandırmak amacıyla izin, çevre incelemeleri ve altyapı inşaatlarının daha kısa sürede tamamlanmasını sağlayacak Mega Özel Bölge Yasası'nın bu yıl içinde parlamentodan geçirilmesini hedefliyor. Lee, Samsung Electronics ve SK'nin üst düzey yöneticilerinin de katıldığı toplantının açılışında Savunma Bakanlığı'na Gwangju'daki askeri hava üssünün işlevlerini 2028 ortasına kadar başka yerlere taşıma çağrısında bulundu.
Hükümet, üssün bulunduğu arazide planlanan yarı iletken üretim kompleksinin böylece daha süratli kurulmasını amaçlıyor. Gwangju'daki 8,3 milyon metrekarelik saha, milli sanayi kompleksi için aday bölge olarak belirlendi. Askeri tesislerin taşınması ve geçici olarak başka yerlere dağıtılması işlemlerinin 2028'in ikinci yarısına kadar tamamlanması planlanıyor.
Gelişmenin Detayları
Hükümet, güncel yarı iletken projelerinin ihtiyaç duyacağı elektrik ve suyun da öngörülen tarihlerde temin edileceğini bildirdi. Gwangju-Güney Jeolla bölgesinde kurulacak çip merkezi için 2030'a kadar günde 650 bin ton su sağlanması hedefleniyor. Bunun için arıtılmış atık sudan ve yakındaki barajlardan yararlanılacak.
Lee de cumartesi günü X hesabından yaptığı açıklamada, değerlendirmelerin bölgede günde 1 milyon ton sanayi suyu sağlanabileceğini gösterdiğini belirtti. Seul'ün güneyindeki Yongin'de kurulan ve Güney Kore'nin başlıca yarı iletken üretim projesi olan kümelenmenin elektrik ihtiyacı içinse 2041'e kadar 14,7 gigavatlık kapasite oluşturulacak. Kang'a göre bu elektrik kojenerasyon tesisleri, LNG santralleri ve ülkenin diğer bölgelerinden yapılacak nakille sağlanacak.
Hükümetin planları yalnızca yarı iletken üretimiyle sınırlı değil. Güney Kore önümüzdeki 10 yılda yapay zeka veri merkezlerine toplam 1 katrilyon won, yaklaşık 650 milyar dolar sermaye girişi yapmayı planlıyor. Bilim Bakanı Bae Kyung-hoon, 2029'a kadar yapay zeka veri merkezlerine 550 trilyon won yatırılacağını açıkladı.
Beklentiler ve Öngörüler
Bae, "2035'e kadar buna 10 gigavatlık son bir yapay zeka veri merkezi daha eklenecek; toplam kapasite 18,4 gigavatı, sermaye girişi ise 1 katrilyon wonu aşacak" söyledi. Güney Kore'nin Asya'nın dördüncü ciddi ekonomisi, küresel yapay zeka yatırımlarındaki süratli büyümeden dikkat çeken ölçüde yararlanıyor. Bellek çipi üreticileri Samsung Electronics ve SK Hynix, yapay zeka altyapısına yönelik yoğun talebin küresel bellek çipi arzını sıkıştırmasıyla son aylarda karlarını ve piyasa değerlerini dikkat çeken ölçüde çıkardı.
Lee yönetimi yarı iletken imalat kapasitesinin genişletilmesini sanayi siyasetinin başlıca unsurlarından biri haline getirdi. Yönetim, Yongin ve Pyeongtaek civarındaki mevcut üretim merkezlerinin yapay zekanın tetiklediği talebi karşılamaya yetmeyeceğini savunuyor. Son yatırımlar aynı zamanda Lee'nin ekonomik faaliyetleri başkent bölgesi dışına yayma siyasetinin bir parçasını teşkil ediyor.
Gwangju ile Jeolla vilayetlerini içine alan güneybatıdaki Honam bölgesi, ülkenin geleneksel liberal siyasi kalelerinden biri olmasına rağmen sanayileşmiş güneydoğunun uzun süredir gerisinde. Bölgesel farkın kökleri, eski Devlet Başkanı Park Chung-hee döneminde 1960'lı ve 1970'li yıllarda yaşanan hızlı ekonomik kalkınmaya kadar uzanıyor. Ancak sektör temsilcileri, şirketleri gönüllü olarak bölgeye taşıyacak yeterli teşvik sağlanmaması halinde dev yatırımın yarı iletken sektörünün rekabet gücüne zarar verebileceği ikazında bulunuyor.
Konuya İlişkin Diğer Bilgiler
Bununla birlikte, aFP'ye konuşan Sejong Üniversitesi İşletme Profesörü Kim Dae-jong, "Şirketlerin yüzlerce trilyon wonu bulan mali yükünün yanı sıra zaman bakımından karşı karşıya kaldıkları risklerin de mümkün olduğunca azaltılması şart" dedi. Uzmanlara göre ülkenin güneybatısındaki bol yenilenebilir enerji kaynakları, şirketlerin temiz enerji kullanımını artırma taahhütlerini yerine getirmelerine yardımcı olabilir. Buna karşılık Seul çevresinde halihazırda teşekkül etmiş sanayi merkezinden uzakta, sıfırdan güncel bir yarı iletken imalat ekosistemi kurmak ciddi zaman ve yatırım gerektirecek.
Sangmyung Üniversitesi Yarı İletken Mühendisliği Profesörü Lee Jong-hwan, son üretim hatlarının sıfırdan kurulmasının beş yıldan fazla sürebileceğini belirterek, "En büyük güçlük, vasıflı çalışanların ve tedarikçilerin çoğunun halen Seul metropolitan bölgesinde toplanmış olması" dedi. Öte yandan, kang, ülkenin diğer bölgelerinde toplam değeri 350 trilyon wonu aşan mega projelerin inşaatına veya tesis genişletme çalışmalarına bu yıl başlanacağını, ayrıca 57 trilyon wonluk araştırma ve geliştirme projelerinin hayata geçirileceğini söyledi. Yapay zeka kaynaklı yarı iletken patlamasının sağladığı büyük karların toplumun daha geniş kesimlerine nasıl dağıtılacağı da Güney Kore'de tartışılıyor.
Devlet Başkanlığı Politika Müsteşarı Kim Yong-beom, mayıs ayında yapay zekayla bağlantılı ilave vergi gelirlerinin gençlere yönelik girişim desteğinde, kırsal bölgelerle balıkçı topluluklarına yönelik temel gelir programlarında ve sanatçılara sağlanacak yardımlarda kullanılmasını önermişti. Sektördeki genişleme çalışanların ücret ve ikramiye taleplerini de artırdı. Samsung, en ciddi sendikasıyla ikramiyeler konusunda mayıs ayında anlaşmaya vararak geniş çaplı bir grevi önledi.
