ABD'li araştırmacılar yapay zekayı kullanarak yeni virüsler üretti başlıklı gelişme gündemde önemli yer tutuyor.
Öne Çıkan Noktalar
Yapay zeka, doğada bulunmayan virüsleri üretmek için ilk kez kullanıldı. Science dergisinde yayınlanan çalışmaya göre Stanford Üniversitesi ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ile Harvard'ın Broad Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, yapay zeka ile tamamen işlevsel ve laboratuvarda çoğalabilen güncel virüsler üretti. Araştırmacılar, genomların yaklaşık 300'ünü kimyasal olarak sentezleyip laboratuvar şartlarında test etti ve 16 "yaşayabilir" virüs elde etti.
Ortaya çıkan 16 güncel virüsün, bakterileri enfekte etmek üzere tasarlandığı ve insanlar için herhangi bir tehdit oluşturmağı kaydedildi. Bir organizmanın tüm genom haritasının ilk kez yapay zeka tarafından başarıyla tasarlandığı ifade edildi. Gelinen nokta, hastalıkların tedavisinde son bir dönemin kapısını açabilecek, bilimde "çok önemli bir dönüm noktası" olarak nitelendirildi.
Stanford Üniversitesi'nde yardımcı doçent olan Brian Hie, "Bu, üretken yapay zekanın tasarlayabileceği karmaşıklıkta bir sonraki adımdır. Üretken yapay zeka ilk kez eksiksiz bir genom tasarlamak için kullanılıyor" vurguladı. Araştırmacılarının kullandığı teknolojinin, ChatGPT gibi ciddi dil modellerine benzer şekilde çalıştığı belirtildi.
Gelişmenin Detayları
Söz konusu çalışmada Evo1 ve Evo2 olarak bilinen yapay zeka modellerinin, kelimeler yerine yaşamın dilini tahmin ettiği ifade edildi. Yapay zeka modellerinin virüslerden, bakterilerden, bitkilerden ve insanlardan alınan genetik kodlar üzerinde eğitildiği kaydedildi. Daha sonra bu virüslerin, yalnızca belirli bakteri türlerini enfekte eden "bakteriyofaj" adı verilen bir virüs türü üretmek üzere rafine edildiği öğrenildi.
Stanford araştırmacıları en umut vadeden 302 yapay zeka tasarımını seçti ve bunları laboratuvarda sentezledi. Bunlardan 16'sı E. coli bakterilerini öldürmede etkili oldu. Ancak sektör temsilcileri, yapay zeka tarafından tasarlanan virüslerin "acil" güvenlik endişeleri oluşturduğu konusunda da uyarıda bulundu.
Yapay zeka araçları hızla gelişirken, halihazırda güncel antibiyotiklerin tasarlanmasında da kullanılıyor. Edinilen bilgilere göre, ancak bu, sıfırdan güncel ve işlevsel bir virüs tasarlamaya kıyasla daha basit bir hareket olarak biliniyor.
